Katarakt Ameliyatını Geciktirirsem Ne Olur?
Yazar: Op. Dr. Gökay Günay
Katarakt tanısı alan birçok kişinin ilk tepkisi genellikle aynıdır:
“Biraz daha bekleyebilir miyim?”
Bu oldukça doğal bir sorudur. Çünkü birçok hasta görmesindeki azalmaya zaman içinde alışır ve ameliyat kararını ertelemeyi tercih edebilir.
Ancak katarakt yalnızca gözlük numarasının değişmesi gibi bir durum değildir. Katarakt zamanla ilerleyen bir hastalıktır ve bazı durumlarda gereğinden fazla beklemek hem günlük yaşam kalitesini hem de ameliyat sürecini etkileyebilir.
Bu nedenle kataraktın ne zaman takip edilebileceğini ve ne zaman ameliyatın düşünülmesi gerektiğini bilmek önemlidir.
Katarakt Nedir?
Katarakt, gözün doğal merceğinin zamanla saydamlığını kaybetmesi ve bulanıklaşmasıdır.
Bu durum:
• Görmede bulanıklık
• Renklerde soluklaşma
• Işık saçılması
• Gece görüşünde azalma
• Gözlük numaralarının sık değişmesi
gibi şikayetlere neden olabilir.
Katarakt ilerledikçe günlük yaşamı daha belirgin şekilde etkilemeye başlar.
Katarakt Kendiliğinden Geçer mi?
Hayır.
Katarakt ilerleyici bir durumdur ve kendiliğinden düzelmez.
Günümüzde kataraktı ortadan kaldıran bir damla, ilaç veya vitamin tedavisi bulunmamaktadır.
Bazı ürünler internette veya sosyal medyada kataraktı tedavi ettiği iddiasıyla tanıtılabilmektedir. Ancak bilimsel olarak kanıtlanmış ve kataraktı gerilettiği gösterilmiş bir damla tedavisi bulunmamaktadır.
Kataraktın Tek Tedavisi Ameliyat mıdır?
Evet.
Günümüzde kataraktın tek etkili tedavisi cerrahidir.
Ameliyat sırasında bulanıklaşan doğal mercek çıkarılır ve yerine yapay göz içi lens yerleştirilir.
Modern katarakt cerrahisi günümüzde en sık uygulanan ve en başarılı cerrahi işlemlerden biri olarak kabul edilmektedir.
Katarakt Ameliyatını Geciktirmek Zararlı mıdır?
Her katarakt tanısı alan kişinin hemen ameliyat olması gerekmez.
Eğer görme seviyesi günlük yaşamı etkilemiyorsa ve hasta yaşam kalitesinden memnunsa belirli bir süre takip uygun olabilir.
Ancak bazı hastalar yıllarca beklemeyi tercih edebilmektedir.
İşte bu noktada gereğinden fazla erteleme bazı sorunlara yol açabilir.
Bekleyen Katarakt Zamanla Sertleşebilir mi?
Evet.
Katarakt ilerledikçe mercek yapısı daha yoğun ve sert hale gelebilir.
Bu nedenle ileri derecede beklemiş kataraktlarda ameliyat teknik olarak daha zor hale gelebilir.
Her hasta farklıdır ve her katarakt aynı hızda ilerlemez. Ancak uzun süre beklemiş bazı kataraktlarda cerrahi planlama daha farklı yapılabilmektedir.
İlerlemiş Katarakt Hangi Sorunlara Yol Açabilir?
İlerlemiş kataraktlarda:
• Görme daha belirgin şekilde azalabilir
• Gece araç kullanımı zorlaşabilir
• Düşme riski artabilir
• Günlük aktiviteler etkilenebilir
• Muayene sırasında retina değerlendirmesi zorlaşabilir
Bazı ileri vakalarda göz içi basıncı üzerinde de etkiler görülebilmektedir.
Katarakt Ne Zaman Ameliyat Edilmelidir?
Günümüzde karar yalnızca kataraktın derecesine göre verilmez.
Asıl önemli olan kataraktın kişinin yaşamını ne kadar etkilediğidir.
Örneğin:
• Gece araç kullanırken zorlanıyorsanız
• Televizyon izlerken bulanıklık hissediyorsanız
• Okuma sırasında güçlük yaşıyorsanız
• Günlük işlerinizi yaparken görmeniz sizi kısıtlıyorsa
ameliyat değerlendirmesi gündeme gelebilir.
Genç Yaşta Katarakt Olur mu?
Evet.
Katarakt yalnızca ileri yaşlarda görülmez.
Bazı kişilerde:
• Travma
• Diyabet
• Bazı ilaçlar
• Genetik nedenler
• Doğuştan gelen durumlar
nedeniyle daha genç yaşlarda da katarakt gelişebilir.
Bu nedenle katarakt yalnızca yaşlılık hastalığı olarak düşünülmemelidir.
Çocuklarda Katarakt Görülebilir mi?
Evet.
Doğuştan katarakt veya çocukluk çağında gelişen katarakt vakaları görülebilmektedir.
Bu durum erişkin kataraktlarından farklı değerlendirilir ve çocuk göz hastalıkları alanında özel takip gerektirir.
Katarakt Ameliyatı Kaç Dakika Sürer?
Süre hastadan hastaya değişebilmekle birlikte, komplikasyonsuz standart bir katarakt ameliyatı çoğu zaman oldukça kısa sürmektedir.
Ameliyatın toplam süresi göz yapısına, kataraktın sertliğine ve cerrahi planlamaya göre değişebilir.
Katarakt Çok Beklerse Körlük Yapar mı?
Günümüzde bu durum sık görülmemekle birlikte, çok ileri düzeyde ihmal edilmiş kataraktlar ciddi görme kaybına yol açabilir.
Bu nedenle katarakt tanısı alan kişilerin düzenli göz kontrollerini sürdürmeleri önemlidir.
Katarakt Ameliyatı İçin Doğru Zaman Nasıl Belirlenir?
Doğru zaman her hasta için farklıdır.
Karar verilirken:
• Görme seviyesi
• Yaşam tarzı
• Meslek
• Günlük aktiviteler
• Gece görüşü ihtiyaçları
birlikte değerlendirilmelidir.
Amaç kataraktın gereğinden fazla ilerlemesini beklemek de değildir, gereksiz yere acele etmek de değildir.
Kişiye Özel Tedavi Planlaması
Her hastanın görsel ihtiyaçları farklıdır.
Bazı hastalar için erken dönemde ameliyat yaşam kalitesini belirgin şekilde artırabilirken, bazı kişiler bir süre daha takip edilebilir.
Bu nedenle katarakt cerrahisinde amaç yalnızca kataraktı almak değil, kişinin yaşam tarzına ve beklentilerine uygun bir görüş planı oluşturmaktır.
Doğru zamanlama ve doğru lens seçimi başarılı sonuçların en önemli parçalarıdır.
Sık Sorulan Sorular
Katarakt damlayla geçer mi?
Hayır. Günümüzde kataraktı ortadan kaldırdığı bilimsel olarak kanıtlanmış bir damla tedavisi bulunmamaktadır.
Katarakt ameliyatını yıllarca erteleyebilir miyim?
Bazı hastalar uzun süre takip edilebilir. Ancak gereğinden fazla beklemek bazı durumlarda cerrahiyi zorlaştırabilir.
Katarakt ameliyatı kaç dakika sürer?
Süre kişiye göre değişmekle birlikte standart vakalarda işlem genellikle kısa sürmektedir.
Katarakt tekrarlar mı?
Kataraktın kendisi tekrar oluşmaz. Ancak bazı hastalarda arka kapsül bulanıklığı gelişebilir ve lazerle tedavi edilebilir.
Katarakt gençlerde olur mu?
Evet. Travma, diyabet, bazı ilaçlar ve genetik nedenlerle genç yaşlarda da katarakt görülebilir.